Emigreren naar Tanzania

emigratie naar Tanzania
Tijdens een verpleegkundige stage in Tanzania leerde de Nederlandse Selma (1985) haar echtgenoot kennen. Een jaar later emigreerde Selma enthousiast naar een gebied op 10 kilometer afstand van het stadje Moshi..

Inmiddels runnen ze samen hun eigen bedrijf Makasa Tanzanian Safaris en hebben ze twee kinderen gekregen.

Dit is Selma's verhaal!

Overgang Nederland - Tanzania


'Ik was heel erg zeker van mijn keuze, en had er vooral heel veel zin in. Doordat mijn man hier opgroeide leerde ik veel van hem over de cultuurverschillen en de manier van leven hier. Dat heeft me goed geholpen. Als ik soms iets gek vond, kon ik daar met hem over praten. En dan probeerde ik de gedachten van de mensen hier te begrijpen.

Meteen na mijn verhuizing zijn we met ons gezamenlijke bedrijf Makasa gestart en dat heeft mij veel positieve energie gegeven. Ik was de eerste maanden heel druk hiermee en genoot met volle teugen.

Wonen in Tanzania


Tanzania is een prachtig land met bijzondere mensen. Wij wonen 10 kilometer buiten het stadje Moshi. Vanuit onze tuin hebben we een prachtig uitzicht op de Kilimanjaro (hoogste berg van Afrika). Ngomi’s ouders wonen al ruim twintig jaar op dit stukje land en wij wonen in het huis naast hun. We zijn dus buren. Dat is heel gebruikelijk in Tanzania. En al moest ik eerst even aan dat idee wennen, nu vind ik het heerlijk! Gezellig dat je hier allemaal samen leeft en iedereen altijd welkom is. We hebben altijd wel een logé en niks is te veel. We hebben koeien en kippen aan huis, een grote tuin, moestuintje en een zwembad. Het is een fantastische plek om te wonen en op te groeien.

Heimwee 


Ik heb nooit last van heimwee. We gaan gemiddeld twee keer paar jaar naar Nederland. Elke januari vanwege werk. Dan staan we op de vakantiebeurzen. En dan vaak nog een keer om familie en vrienden te zien. Voor mij zijn die paar weken per jaar precies genoeg om Nederland niet te missen.

Moederen in Tanzania


Ik voed mijn kinderen behoorlijk Westers op, want dat zit nou eenmaal in me. Vaak doe je dingen automatisch zoals je dat vanuit huis hebt meegekregen. Maar ik vind dat er hier heel veel voordelen aan het moederschap zitten.

Zo hebben we een vaste oppas voor onze kinderen, aan huis. In Nederland zou je dat een au pair noemen. Ik had niet gedacht dat ik die ooit zelf zou hebben voor mijn kinderen. Dat is echt een luxe vind ik. Het geeft mij ruimte om te werken, en het geeft Ngomi en mij ruimte om af en toe dingen samen te doen. Bijvoorbeeld uit eten gaan.

Kinderopvang centra heb je hier niet.

Opvoeding


Tanzaniaanse kinderen zijn over het algemeen veel beleefder dan Nederlandse kinderen. Hier moeten de kinderen respect hebben voor iedereen die ouder is dan zij. Maar ook tegen bijvoorbeeld leraren in de klas. Er is voor kinderen weinig ruimte voor discussie. Ze moeten gewoon luisteren. In Nederland is dat wel heel anders.

Huishoudelijke hulp


We hebben ook hulp in het huishouden. Hier is dat heel gebruikelijk, en ik moet zeggen: 'Wat wen je daar snel aan!' Natuurlijk zijn er ook dingen waar je heel erg aan moet wennen. Zo valt de stroom heel vaak uit. Het kan zo maar gebeuren dan we 12 uur achter elkaar geen stroom hebben. Dat is hier heel normaal. Verder kan je zorgen hebben over tropische ziektes (Malaria) en de slechte gezondheidszorg hier. Dat houd mij niet dagelijks bezig, maar als een van de kinderen echt ziek is, is dat wel altijd een extra zorg.

Zwemles en kinderfeestjes in Tanzania


De meeste Tanzanianen kunnen niet zwemmen, alleen diegene die aan de kust zijn opgegroeid. Op de Internationale School kan je kind zwemles krijgen.

Wat betreft kinderfeestjes: onder de Expats wordt er vaak een behoorlijk aantal kinderen uitgenodigd. Soms zelfs de hele klas! Verder gaat het wel redelijk hetzelfde als in Nederland.

Een standaard-dag in Tanzania


Rond 05.30 uur beginnen de vogels te fluiten en wordt het langzaam licht. Dan zijn onze kinderen ook meteen wakker. Aankleden, ontbijten en om 07.15/ 07.30 uur zeggen we dag tegen onze zoon (2 jr) en vertrekken we vanuit huis, in de auto, naar ons kantoor. Ons kantoor ligt naast het hotel waar onze klanten doorgaans hun reis starten. Om 07.45 uur openen we het kantoor, computers opstarten en klanten begroeten die vaak de vorige avond zijn aangekomen. Om 08.15 uur breng ik onze dochter (4 jr) naar school. De school ligt ook naast ons kantoor, dus dit kan ik lopend doen. Als ik terug kom ga ik aan het werk. Ik werk meestal tot 15.00 uur. Dan halen we onze dochter weer op, rijden we naar huis. Tussen 15.30 – 17.30 uur ben ik met de kinderen: zwemmen, huiswerk, spelen. De kinderen eten rond 18.00, dan douchen en naar bed. In de avonduren ben ik vaak nog aan het werk en dan vroeg ons bed in (meestal al om 21.30 uur!).

Arbeidsparticipatie vrouwen in Tanzania


Voor de Tanzaniaanse vrouwen is het heel gewoon om fulltime te werken. Kinderen zitten vaak op een boarding school, of zijn bij andere familieleden/ buren. Bij de Expat moeders werkt het merendeel niet of parttime.

Parttime banen zijn hier niet gebruikelijk. Op de InternationaleSchool zijn de kleuters al rond 11.00 uur uit. Dat is lastig voor werkende moeders. Lokale scholen gaan wel langer door. Onze dochter gaat nu nog naar een lokale school, van 08.15 tot 15.00 uur. Maar als ze 6 is gaat ze naar een Internationale School.

Tanzania versus Nederland


Alles is anders dan in Nederland in Tanzania. De cultuur, het klimaat, de gezondheidszorg, de infrastructuur. Ik vind het heel fijn om in een zonnig land te wonen. Ik wordt elke ochtend wakker met fluitende vogels en uitzicht op de besneeuwde Kilimanjaro. Wat wil een mens nog meer? Dat is voor mij echt kwaliteit van leven.

Maar omdat de culturen zo ver uit elkaar liggen, is integreren niet altijd makkelijk. In de ogen van de Tanzanianen blijf je altijd 'die Europeaan'.

Overigens is er wel één overeenkomst: iedereen loopt hier ook met een smartphone! Zelfs die mensen die in the middle of nowhere wonen hebben er een!

Wat we van elkaar kunnen leren


Nederlanders kunnen van Tanzanianen leren om wat meer bij de dag te leven. Plan niet alles weken vooruit. Kijk waar je op dat moment zin in hebt (tot op zekere hoogte), neem wat meer tijd voor elkaar, kijk niet altijd op je horloge, help elkaar waar je kan, en groet elkaar op straat.

Daar tegenover staat weer dat Tanzanianen van Nederlanders kunnen leren om iets meer te plannen, meer op hun horloge te kijken en zich beter aan gemaakte afspraken te houden.


Mijn tips voor mensen die willen emigreren


'Bezuinig nooit op een vliegticket naar huis.' 

Dat is wat mijn man zei toen ik verhuisde, en dat is het beste gevoel ooit. Zo heb je nooit het idee dat je niet naar huis kan, of nog één of twee jaar moet wachten voordat je weer ‘mag’. Wij hebben hier een potje voor. Mocht ik er nou helemaal door heen zitten, dan kan ik zo even naar Nederland vliegen. Die gedachte is heerlijk!

En maak er iets moois van! Ik geniet ontzettend van mijn werk, en zou hier niet kunnen leven als ik niet ook iets voor mezelf zou hebben. Werk, vrijwilligerswerk, kinder/mamaclubjes etc.

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Emigreren naar de VS: New Jersey

emigreren naar de VS
Karin, Bas en hun kinderen

Karin (38) en haar man Bas hadden een verblijf in het buitenland al eens besproken. Maar toen kwamen de kinderen, Anne (9) en Daan 7), en verdween het idee naar de achtergrond.

Toen kreeg in 2012 Bas, die register accountant is, een aanbod om voor zijn bedrijf twee jaar in de VS te gaan werken. Zowel Karin als Bas grepen deze kans met beide handen aan. In februari 2013 verhuisde het gezin naar de staat New Jersey, op een half uurtje rijden van New York City.

Dit is het emigratieverhaal van Karin, Bas en hun kinderen!

Hoe we wonen in de VS


'We wonen hier in een groot vrijstaand huis. Veel groter dan ons huis in Nederland. We hebben ons huis in Nederland trouwens wel aangehouden en verhuurd, zodat we daar deze zomer weer naar terug kunnen. Van een dorpje onder de rook van Rotterdam kwamen we terecht in het Wassenaar van Amerika.



Dat was wel even wennen. Er is heel veel ruimte tussen de huizen, de tuinen zijn enorm en ons huis grenst aan de achterkant aan een bos, zodat de herten en eekhoorns letterlijk door je achtertuin lopen. We voelen ons hier enorm op ons gemak. Ik vind vooral de keuken heel prettig. Het is een soort woonkeuken waar we bijna altijd te vinden zijn.

Overgang van Nederland naar de VS


Ik vond de overgang vrij soepel gaan. Het scheelde dat er hier nog een Nederlands gezin woont, waarvan de man bij hetzelfde bedrijf werkt als Bas. Zij gaven ons veel waardevolle tips over basale dingen als: waar doe je je boodschappen, hoe kies je een huisarts en welke leuke dingen zijn er te doen voor de kinderen. Het is heel fijn als je meteen bij iemand terecht kan voor dat soort dingen.

Verder vond ik het wel moeilijk dat met name sommige Amerikaanse moeders erg gesloten zijn. Ik maak al gauw een praatje, en ben dan niet bang om dingen te vertellen die even niet zo lekker gaan. Bijvoorbeeld in de opvoeding. Nou, dat is hoogst ongebruikelijk, om je vuile was buiten te hangen. Ik heb flink moeten zoeken om vriendinnen te maken. Gelukkig is dat na een paar maanden wel gelukt, maar in het begin voelde ik me daardoor best eenzaam en heb ik mijn vriendinnen en het schoolplein thuis behoorlijk gemist.

De kinderen


Wat betreft de kinderen kon Daan heel makkelijk wennen. Hij kwam in een kleine klas met veel individuele begeleiding en maakte meteen vriendjes. Voor Anne was het een ander verhaal. Zij heeft haar hartsvriendin in Nederland lang gemist en heeft zich, erop terug kijkend, bijna een jaar lang niet op haar plaats gevoeld. Dat was ook voor ons moeilijk. We merken dat ze eigenlijk pas dit schooljaar helemaal geïntegreerd is, fijne vriendinnen heeft en meer zelfvertrouwen heeft.

Overigens ging het met de taal met allebei de kinderen heel erg snel, binnen drie maanden spraken ze vloeiend Engels. Daar hebben we wel versteld van gestaan!

Integreren in de VS


Om te integreren ben ik gaan helpen bij de kinderen op school, en heb ik een baantje gezocht. Verder vonden we aansluiting bij de collega's van Bas. Op dit kantoor werken mensen van over de hele wereld. Allemaal voor een aantal jaar. Zij zitten dus in hetzelfde schuitje als wij.

Ik geniet er altijd van als we met collega’s afspreken, en we aan tafel zitten met een gezin uit Servië, een gezin uit Louisiana, een jongen uit Zwitserland, een stel uit Argentinië en een kersvers gezinnetje met baby uit Korea. Dan realiseer ik me wat een bijzondere ervaring het is om dit allemaal mee te mogen maken.

Het leven als vrouw/moeder in de VS


Het leven als vrouw en moeder is vergelijkbaar met Nederland. Het grootste verschil is dat alles met de auto wordt gedaan. Je ziet niemand op de fiets. Voor de leeftijd van onze kinderen is dat nog niet zo erg. Maar als ze ouder worden, kunnen ze dus nergens heen zonder dat een ouder haalt of brengt. Dat vind ik geen gunstige ontwikkeling.

In Nederland kunnen kinderen op een gegeven moment zelf op de fiets naar school, sportclub of zwembad. Dat gebeurt hier niet. De kinderen kunnen op hun 16e aan rijles gaan beginnen en tot die tijd zijn de ouders dus verantwoordelijk voor het vervoer.

Een doorsnee dag in mijn leven in de VS


Een standaard doordeweekse dag ziet er bij ons ongeveer zo uit.

  • ’s Ochtends maken Bas en de kinderen zich klaar voor school en werk. Ik maak de boterhammen. Ik breng de kinderen naar school, en ga dan boodschappen doen of dingen in huis. 
  • Om 10.45 uur moet ik naar mijn werk. Ik werk als ‘recess aide’ op een van de basisscholen bij ons in het dorp. Niet die van de kinderen, maar wel in de buurt. Dat is elke dag van 11 tot 13 uur. Het werk komt neer op toezicht houden op de kinderen tijdens hun pauze en lunch. Alle kinderen lunchen hier op school, er gaat niemand naar huis tussen de middag. Het is geen hogere wiskunde, maar ik vind het leuk om met de kinderen om te gaan. Het geeft me een doel en ik heb er een paar aardige mensen leren kennen.
  • Daarna ga ik naar huis om te eten. En dan heb ik nog een uurtje voordat het tijd is om de kinderen uit school te halen. 
  • Na school drinken we even wat met z’n drieën en dan is het tijd voor huiswerk. Anne is per dag zo anderhalf uur bezig met huiswerk maken!
  • Na het eten kijken we altijd het Nederlandse Jeugdjournaal via Uitzending Gemist en doen we nog een spelletje of lezen we voor. 

Tweedeling: thuisblijfmoeders en werkende moeders


Er is hier een duidelijke tweedeling: thuisblijfmoeders en werkende moeders. De werkende moeders werken bijna allemaal fulltime. Parttime is heel ongebruikelijk, en wordt door de meeste bedrijven niet gefaciliteerd. Sommige moeders hebben het goed voor elkaar en mogen bijvoorbeeld een paar dagen vanuit huis werken of zijn een eigen bedrijfje vanuit huis gestart.

Voor expats is dat lastig, omdat je voor thuis werken vaak eerst goodwill moet opbouwen. En een eigen bedrijfje moet je kunnen oppakken en meenemen, tenzij je van plan bent te blijven wonen in je nieuwe land.

Ik vond het overigens niet erg om het eerste jaar niet te werken en thuis te zijn voor de kinderen. Ik zag het als een soort sabbatical, en de kinderen hadden de ondersteuning hard nodig.

Kinderopvang in de VS


Opvang regelen is niet moeilij. Heel veel gezinnen maken er gebruik van en er is dus een ruim aanbod. Dat gaat van nanny tot kinderdagverblijven tot voor- en naschoolse opvang. Het vervoer is ook allemaal geregeld tussen school en opvang met van die typisch Amerikaanse gele schoolbussen.



Werkgevers in de VS en vrouwen


Werkgevers zijn niet te vergelijken met Nederland. De mensen krijgen maar heel weinig vakantiedagen. Met 10 dagen op jaarbasis ben je de koning te rijk. Er zijn mensen die in hun eerste jaar helemaal geen dagen krijgen. Wat je opneemt is voor eigen rekening.

Lange dagen, werkweken van 50 tot 60 uur


Er worden over het algemeen lange dagen gemaakt en werkweken van 50 tot 60 uur zijn geen uitzondering. Er zijn mensen die naast hun doordeweekse baan ook nog in het weekend werken om rond te kunnen komen.

Hard werken wordt beloont


Aan de positieve kant, is er veel ruimte voor groei als je het goed doet. Mensen die boven de norm uitsteken worden veel meer geprezen en beloond dan in Nederland. Daar geldt toch vaak dat je maar beter niet met je hoofd boven het maaiveld kan uitsteken. Dat geldt overigens voor de hele Amerikaanse maatschappij, niet alleen voor het zakenleven.

School in de VS


De schooltijden zijn van 8.50 uur tot 15.20 uur. Zoals gezegd blijft iedereen voor de lunch over.

Vooral de hogere groepen krijgen buitensporig veel huiswerk, en dat is ons een doorn in het oog. Het is bijna alleen maar herhaling van de stof die ze in de klas ook al hebben behandeld en dodelijk saai. Een hele week lang elke dag oefeningen met dezelfde woorden, en de volgende week dezelfde oefeningen met nieuwe woordjes. Verder sommen, tafels oefenen en een half uur lezen, waarbij er soms ook nog extra opdrachten zijn voor Spaans of ‘social studies’. Anne is gemiddeld elke dag anderhalf uur bezig en dat vinden wij echt veel te gek voor een kind van 8 of 9. Er blijft bijna geen tijd over voor ontspanning en gewoon spelen.

Veel aandacht voor talentontwikkeling


Op scholen wordt veel aandacht besteedt aan de talenten van kinderen die buiten de ‘reguliere’ schoolactiviteiten zoals rekenen en lezen liggen. Er zijn aparte leerkrachten voor handarbeid, computeronderwijs, gym, muziek en de bibliotheek. Zo kan bijvoorbeeld talent op het gebied van tekenen / schilderen of muziek vroeg ontdekt en op jonge leeftijd ontwikkeld worden.

Opvoeden in de VS


Volwassenen worden hier met de achternaam aangesproken door kinderen. De juffen zijn bijvoorbeeld mrs. Thompson. En als hier kinderen komen spelen, spreken ze mij ook zo aan. Dat vind ik van meer respect getuigen dan dat de leerkrachten en moeders met hun voornaam worden aangesproken. Ook worden ‘please’ en ‘thank you’ hier met de paplepel ingegoten. Hoewel, ik moet zeggen dat ik daar bij de kinderen waar ik mee werk niet altijd even veel van merk

Kinderen hebben drukke levens in de VS


Het valt me op dat de kinderen hier het heel druk hebben. Naast school en huiswerk zit iedereen op een sportclub, bespeelt een instrument, doet vrijwilligerswerk, zit bij de scouts, of alles tegelijk. De mogelijkheden voor kinderen zijn oneindig. Enerzijds is dat heel aantrekkelijk. Anderzijds slaan sommigen erin door, naar mijn mening. Als je een speelafspraakje wil maken, moet je dat bij sommige kinderen weken van tevoren inplannen, zodat het in het schema kan worden ingepast. Gelukkig is dat niet bij iedereen het geval en kunnen er soms, net als in Nederland, ook wel spontaan afspraken voor dezelfde dag worden gemaakt.

Zwemles in de VS: duur


Zwemles is hier minder standaard dan in Nederland. Maar veel ouders vinden het toch belangrijk. Het wordt dus ook zeker gegeven, maar de kwaliteit van het zwemonderwijs is niet te vergelijken met Nederland. Het is, in ieder geval in onze regio, erg duur en de kinderen krijgen in een diep bad les. Wie nog niet (een beetje) kan zwemmen, moet dus op de kant wachten tot het zijn beurt is om met de juf een rondje te maken. Als er vier kinderen in een groepje zitten, komt je kind in een les van een half uur dus effectief minder dan 10 minuten aan de beurt. Een goed alternatief is privéles, maar dat is vanzelfsprekend nog duurder. Anne had haar diploma’s al toen we hier kwamen en voor Daan hebben we een turbocursus gedaan toen we afgelopen zomer in Nederland op vakantie waren. 

Kinderfeestjes in de VS


Voor kinderfeestjes worden vaak alle kinderen uit de klas uitgenodigd. Dit heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat er niemand buiten de boot valt. Er zijn dus geen kinderen die nooit voor feestjes worden gevraagd. Zeker voor expatkinderen betekent dit dat ze er snel bij horen.

Het nadeel is dat er tussen de 20 en 30 kinderen op een feestje komen, en je kind dus ook 20 tot 30 kadootjes krijgt. Dat vind ik in het kader van consuminderen wel heel erg veel. Verder is een feestje geven dus ook niet goedkoop, met zoveel gasten. Wij hebben er zelf voor gekozen om steeds alleen de meisjes (voor Anne) of de jongetjes uit de klas (voor Daan) op de feestjes uit te nodigen. Dan zit je rond de 10 kinderen, dat is beter te doen.

VS in vergelijking met Nederland


Amerika blijft het land van de onbegrensde mogelijkheden. Voor ons geldt dat vooral qua activiteiten en reizen. Er ligt een heel continent aan je voeten met zo ongelooflijk veel diversiteit, dat je er een heel leven over zou kunnen doen om dat allemaal te ontdekken. Wij hebben dankbaar gebruik gemaakt van alle mogelijkheden die er zijn voor de kinderen. Ze hebben van alles geprobeerd, van kook- en toneelles tot honkbal en karate. In de vakanties en lange weekenden zijn we vaak op pad gegaan. Bijvoorbeeld naar Washington, Baltimore, de Niagara watervallen, Cape Cod, Maine, New Hampshire, Vermont en Pennsylvania. Ook vinden we het heel bijzonder om dichtbij zo’n wereldstad als New York te wonen. We hebben daar veel bezocht en ontdekt.

Wat Nederland leren van de VS


De gemeenschap waarin wij wonen is erg hecht. Is er iemand ziek? Dan wordt er geregeld dat er elke avond iemand voor het gezin kookt. Gaat iemand scheiden, en moet de moeder met de kinderen verhuizen? Iedereen kijkt of ze meubels of andere spullen hebben die ze kunnen gebruiken. Is er een kind ernstig ziek en heeft het gezin torenhoge ziektekosten? Dan wordt er een inzamelingsactie gehouden met tegoedbonnen voor de supermarkt en de lokale Hema.

Veel liefdadigheid


Er wordt heel veel aan liefdadigheid gedaan, voor ouderen, voor minderbedeelden, eigenlijk iedereen die het kan gebruiken. En ook veel kinderen doen aan vrijwilligerswerk en ‘fundraising’ voor het goede doel. Daar kunnen we in Nederland zeker nog wat van leren!

Taalgebruik is netter


Verder is het taalgebruik veel minder grof dan ik had gedacht. Op basis van de Amerikaanse films en TV die je in Nederland ziet, denk je dat iedereen vloekt en dat in elke zin wel een keer ‘fuck’ voorkomt. Dat is helemaal niet zo! Eigenlijk hoor ik nooit iemand vloeken, al helemaal niet met ernstige ziektes en ‘Oh my God’ is eigenlijk al ‘not done.' Beter is: ‘Oh my gosh’ om niemand voor het hoofd te stoten. Ook dat vind ik prettig. 

Wat de VS kunnen leren van Nederland


Amerika kan van Nederland leren om toleranter te zijn. Er is bijvoorbeeld nog een enorme homofobie waar wij ons weinig bij voor kunnen stellen. Ook een wat socialer werkklimaat, langer ouderschapsverlof en meer ondersteuning voor parttimers zou hier in goede aarde vallen.

Heimwee


Heel af en toe heb ik nog heimwee, maar dat komt gelukkig maar zelden voor. Als het al gebeurt, gaat het vooral over heimwee naar mensen, vooral familie en vrienden. Maar het grootste nadeel van in het buitenland wonen, dat je hen moet missen, heeft ook een groot voordeel. Je krijgt namelijk ontzettend veel tijd voor je gezin. Zeker in het begin heb je nog geen sociaal leven. Dus de weekenden zijn 100% quality time met je man en kinderen. En dat vonden wij een heel prettige afwisseling met ons drukke sociale leven in Nederland.

Tips voor mensen die willen emigreren


Bedenk goed wat de voor-en nadelen voor jullie persoonlijke situatie zijn. Maar wees ook niet te bang om de stap te zetten. Wij zijn heel blij dat we dit hebben gedaan. We hebben zoveel meegemaakt en geleerd.

We hebben mooie reizen gemaakt binnen Amerika, de kinderen spreken vloeiend Engels, waar ze de rest van hun leven plezier van zullen hebben.

We zijn als gezin nog hechter geworden, en de kinderen hebben veel waardevolle levenslessen meegekregen. Er was bijvoorbeeld een meisje in Anne’s klas die haar in het begin veel heeft geholpen, met de taal, maar ook door haar in de pauze te vragen mee te spelen. Dit jaar had Anne een nieuw meisje in de klas en deed zij voor haar hetzelfde Dat zijn dingen die je je kinderen niet kan leren door het te zeggen, alleen door het ze zelf te laten ervaren.'

Wat ik heb geleerd van onze emigratie


Wat ik zelf heb geleerd van onze uitzending is om vriendschappen een kans te geven. Ook als je weet dat die misschien maar van korte duur zijn. Ik ben hier geraakt door de mensen die, ondanks dat ze wisten dat wij hier maar voor twee jaar waren, toch met heel hun hart in ons leven zijn gestapt.

Ik vond mezelf vroeger best een sociaal type en een open persoonlijkheid. Maar als ik nu terugdenk hoe ik er in Nederland zelf in zou staan, als iemand uit het buitenland voor twee jaar bij ons bijvoorbeeld op school zou komen, dan weet ik niet of ik daar ook zo onvoorwaardelijk in was gestapt.

Ik denk dat ik vooral de kinderen zou willen beschermen voor een vriend of vriendin die op termijn weer vertrekt, om ze het verdriet van het afscheid te besparen. Als de mensen hier dat ook hadden gedaan, dan waren het voor ons twee heel eenzame jaren geworden. Maar in plaats daarvan hebben we een aantal mooie nieuwe vriendschappen gesloten en deze mensen zullen voor altijd deel uitmaken van ons leven, of dat nou met werkelijk contact is of door de mooie herinneringen.

Daar zijn we heel dankbaar voor en ik denk dat dit voor ons hele gezin een les is die we nooit meer zullen vergeten.

Wil je meer lezen van Karin?


Bezoek dan haar blog!

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Emigreren en ondernemen

factuur maken

Vrijwel alle emigranten die meedoen aan Ik Vertrek gaan ondernemen in hun nieuwe land. Een baan is voor de meeste emigranten een noodoplossing. Alleen van toepassing als het nieuwe bedrijf niet genoeg opbrengt.

Horeca ondernemingen zijn populair onder emigranten


Veel van de emigranten beginnen een bedrijf in de horeca. Denk aan een camping, hotel overnemen, een Bed and Breakfast beginnen etc. Deze emigranten zijn vaak zo blij met hun nieuwe woonomgeving dat ze die graag willen delen met anderen. En bovendien is het een manier om in het nieuwe land aan de kost te komen natuurlijk.

Reservepotjes raken snel leeg


De meeste emigranten vertrekken met een reservepotje. Dat gebruiken ze voor de noodzakelijke reparaties en om bijvoorbeeld een oude schuur om te toveren in mooie slaapkamers voor gasten. Of hotelkamers up-to-date te brengen. Maar net zoals in Nederland, zie je ook in het buitenland dat kosten van een verbouwing vaak tegenvallen. En hoger uitpakken dan voorzien.

Er moet ook geld bínnen komen!


Daarom is het als emigrant en ondernemer in het buitenland belangrijk dat er ook weer geld bínnenkomt. Zo voorkom je dat er alleen maar geld uit gaat. Je kunt mensen contant laten afrekenen voor je dienst of procuct, maar je kunt ook een factuur maken en die opsturen of geven. Het voordeel van een factuur is dat het professioneler oogt. En als je de kopie houdt, en in een ordner doet, zorg je voor een overzichtelijke administratie.

Facturen maken in het buitenland


Als je als emigrant gebruik maakt van facturen vergeet dan niet een uiterste betaaltermijn te vermelden. Bijvoorbeeld: 'Graag betalen binnen 31 dagen.'

Door gebruik te maken van een online service als bijvoorbeeld Thinq kun je makkelijk controleren of een factuur al betaald is of niet. En zo niet, dan kun je met één druk op de knop een herinnering sturen. Erg handig voor mensen die het vooral leuk vinden om met hun bedrijf bezig te zijn. Maar niet zo goed zijn met de administratie.

N.B. Ook in het buitenland heb je te maken met BTW. Ook al heet het daar vaak anders.

Ondernemen in het buitenland: tips

  • Houdt rekening met het cultuurverschil. Je ziet vaak dat emigranten oplopen tegen trage ambtelijke molens in het buitenland.
  • Check van te voren goed of je vergunningen nodig hebt. En probeer die zoveel mogelijk van te voren te regelen. Zoals gezegd: soms verloopt een aanvraag ontzettend traag!
  • Vraag naar ervaringen van collega emigranten/ondernemers. Als nieuwkomer ken je de ongeschreven regels nog niet. Door ervaringsverhalen kun je deze achterstand inhalen.
  • Legaliseer voor je vertrekt je Nederlandse diploma's zodat ze geldig zijn in je nieuwe land.

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Reizen naar Engeland: verschillende mogelijkheden

ferry naar Engeland
Wie een emigratie naar Engeland overweegt heeft diverse mogelijkheden om het land eerst eens rustig te verkennen.

Je kunt naar Engeland reizen op de volgende manieren:
  • Met het vliegtuig naar Engeland 
  • Met de trein naar Engeland
  • Met een busreis naar Engeland
  • Met de ferry naar Engeland 

Met het vliegtuig naar Engeland 


Toen we nog geen kinderen hadden reisden mijn man en ik een keer naar Londen met het vliegtuig. We kozen voor Easyjet. Dat was een goedkope en snelle optie. We stapten op het vliegtuig in Amsterdam, en landden op het vliegveld van Luton. Vanaf daar was het nog een uur of twee met de trein naar Centraal Londen.

Met de boot naar Engeland 


Later, toen we kinderen hadden reisde ik in mijn eentje naar een conferentie van de organisatie Fulltime Mothers in Londen. Ik vertrok vanuit onze woonplaats met de trein naar Rotterdam. Daar stapte ik aan boord. De bootreis duurde ongeveer 6 uur.

In Harwich stapte ik op de trein naar Londen. Het leuke aan de boot was dat er diverse restaurants waren, een casino en een bioscoop! Ik heb me prima vermaakt tijdens de reis!

Met de ferry in 2 uur naar Engeland


Maar je kunt ook voor een snellere variant kiezen. Dan ben je in twee uur varen in Engeland. Je stapt dan op in Duinkerk, en komt aan in Dover. Met de ferry naar Engeland kan maar liefst 12 keer op een dag. Je hoeft dus geen zorgen te hebben dat je 'de boot mist'! Er komt zo weer een andere!

Met de bus naar Engeland 


Zelf ben ik nog nooit met de bus naar Engeland gegaan. Maar mijn twee dochters wel. Ze reisden met de trein naar Utrecht, en stapte daar op de bus naar Engeland. De bus reist naar Calais, en gaat daar door de Eurotunnel.

 Je kunt het beste 's nachts reizen als je met de bus gaat. Want het is een behoorlijk lange zit! Als je de tijd kunt doden met slapen is dat mooi meegenomen.

Met de trein naar Engeland


Als je met de trein naar Engeland wilt reis je vanuit Nederland met de supersnelle Thalys naar Brussel. En daar stap je op de Eurostar hogesnelheidstrein naar Londen.

Verschillende reismethodes


Al deze reismethodes hebben hun voor- en nadelen. Van mijn dochters weet ik dat de busreis best pittig is. Het is een lange zit!

Het fijne aan reizen met de ferry naar Engeland is dat de reis zelf ook al leuk is! Dat vond ik tenminste.

Nederlandse moeders in Engeland


Eline in Engeland
Ingrid in Engeland

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Tv, internet en bellen in het buitenland



In Nederland heb je het waarschijnlijk goed geregeld. Je beschikt over een goed werkende telefoonaansluiting, internet en tv.

Misschien heb je een zogenaamd alles in 1 pakket. Of misschien heb je internet via Tele2, tv via Ziggo en telefoon via KPN. Het is allemaal mogelijk.

Maar als je emigreert verandert dit natuurlijk. Je zult in je nieuwe land opnieuw een telefoon, tv en internet aansluiting moeten regelen.

Tv in je nieuwe land


Als je de tv aansluit in je nieuwe land, dan krijg je waarschijnlijk de tv-kanalen van dat land. De kans dat daar Nederlandse kanalen bij zijn is nihil.

Sommige emigranten vinden dat prima. Zij hebben toch geen behoefte aan Nederlandse tv. Anderen vinden het wel jammer. Ze kijken graag nog bepaalde bekende programma's. Gelukkig kunnen zij dankzij internet hun lievelings shows gewoon blijven kijken. Of belangrijke voetbalwedstrijden!

Internet in je nieuwe land


Via internet kun je namelijk websites bezoeken als tvblik.nl en uitzendinggemist.nl. Je typet de titel van het programma dat je wilt kijken in, en voila! Met dank aan je computer en internet kun je gewoon weer Nederlandse 'tv kijken'.

Telefonie in je nieuwe land


Tegenwoordig skypen veel emigranten met familie en vrienden. Dat is namelijk gratis! Er is zelfs een heus boek getiteld Gelukkig hebben we skype! over het emigrantenbestaan.

Daarnaast kiezen de meeste emigranten ook voor een gewone telefoonaansluiting. Dat dit niet altijd even makkelijk gaat zie je in programma's als Ik vertrek. Sommige emigranten zitten maandenlang zonder telefoon en zonder internet.

Noodgedwongen bezoeken ze internetcafé's om toch van het internet gebruik te kunnen maken.

Als een telefoonaansluiting lang op zich laat wachten, kan een smartphone tijdelijk uitkomst brengen.

Internet, tv en telefonie in het buitenland


Aansluitingen en pakketten zijn per land verschillend. Zoek daarom ruim van te voren uit wat de opties zijn op het gebied van telefonie, tv en internet, zodat je niet maandenlang zonder telefoon of internet hoeft te zitten.

Regel zoveel mogelijk vanuit Nederland.

Waar je nog fijn gebruik kunt maken van je alles in 1 pakket!


Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Emigreren naar Duitsland: Martine in Berlijn


Martine 941) studeerde sociale geografie in Utrecht en Innsbruck.

Na enkele omzwervingen in het onderwijs en marketing en PR ging ze als zelfstandig educatief auteur aan het werk. Ze schreef onder andere voor Noordhoff Uitgevers, De Ruiter´s Documentatiecentrum en de Verenigde Naties.

Liefde op het eerste gezicht


Veertien jaar geleden ontmoette ze tijdens een wintersportvakantie haar man Christian, een Hamburger die in Berlijn woonde. Na ontelbare retourtjes Amsterdam-Berlijn waagde ze de stap en emigreerde ze naar Berlijn. Inmiddels hebben ze samen twee zoontjes. Constantin (8) en Matteo (2). Daarnaast is de stiefmoeder van haar lieve puberzoon Tim.

Op haar blog Berlijntje schrijft Martine over haar leven in Berlijn.

Voor Expat Mama's vertelt ze over haar leven als Nederlandse moeder in Duitsland.


Emigreren naar Berlijn


'Veertien jaar geleden ontmoette ik mijn huidige man op wintersportvakantie in Oostenrijk. Eerst was er een soort van herkenning - wacht eens even: ben jij niet toevallig die man/vrouw met wie ik mijn leven wil delen?

Hij stelde zich voor als een Hamburger die in Berlijn woonde. Ik mijzelf als een Woudenberger in Amsterdam. Na ontelbare retourtjes Amsterdam – Berlijn heb ik de stap gewaagd en heb ik mijn geliefde appartementje in onder-onder-onderhuur opgezegd. Daarvoor hoefde ik geloof ik alleen maar ergens een kruisje te zetten. Dat is nu bijna twaalf jaar geleden.

Schlachtensee in Berlijn


Sindsdien woon ik in het zuidwesten van Berlijn, op drie minuten lopen van de Schlachtensee. In dit meer zwemmen we in de zomer bijna dagelijks naar de overkant. In de winter bind ik er mijn noren onder. Andere Nederlanders op het ijs heb ik dan snel gevonden. Duitsers schaatsen namelijk alleen op kunst- en ijshockeyschaatsen; met noren val je echt op. Het meer is omgeven door prachtige bossen. Ook in onze tuin hebben we aan bomen geen gebrek, aan zon daardoor dus wel eens.

Schlachtensee. Bron: Wikipedia

De wijk Schlachtensee is rond 1900 ontstaan en in de jaren dertig van de vorige eeuw zijn er nog veel eengezinshuizen bijgebouwd. In zo´n huis wonen wij nu. Anders dan grote delen van Berlijn is onze Kiez (zo heet een wijk in onvervalst Berlijns) nauwelijks gebombardeerd.


Overgang Nederland-Berlijn


De overgang van Amsterdam naar Berlijn was niet zo groot. Maar de overgang naar de stad Berlijn wel. Berlijn heeft ongeveer dezelfde oppervlakte als de provincie Utrecht. Mijn studentenfietsje rammelde al na twee maanden kapot op de kinderkopjes hier in de straten. Toen ben ik maar op de auto en S-Bahn overgestapt. Met beide ben ik in twintig minuten in het centrum van West-Berlijn.

Toen ik hier net aankwam, leerde ik via de website van de Nederlandse Ambassade een Nederlandse kennen, die hier al een tijdje woonde. Ik werd direct in haar vriendenkring opgenomen. Ik heb me dus nooit alleen gevoeld.

emigreren naar duitsland

Moederen in Duitsland


Natuurlijk hebben de Duitse en Nederlandse cultuur veel overeenkomsten, maar ik zou haast durven beweren dat er nog meer verschillen zijn. Heb je ooit een Nederlandse moeder een kind een muts zien opdoen bij plus 10 graden Celsius? En ken jij ook maar één moeder in Nederland die vijf jaar zwangerschapsverlof heeft? Ik blijf me verwonderen en verbazen.

Duitse moeders beetje betuttelend


Duitse moeders zijn in Nederlandse ogen wat betuttelend. Kinderen van vijf jaar oud worden nog met babystemmetjes aangesproken: `Ach mein kleines Mäuschen, hast du Aua?` Ook sta ik met moeders vaak een kwartier in de gang als ze hun kinderen komen afhalen. Tot uit den treure wordt aan de kinderen gevraagd of ze nu bitte hun schoenen en jas aan willen trekken. Bij Nederlandse moeders is het toch sneller: `Hup, nu je schoenen aan, anders loop je maar naar huis.´ Mijn stiefzoon haat het woord `hup.´

Een dag uit mijn leven in Berlijn


Helaas ben ik op dit moment niet helemaal gezond. Mijn, schildklier, baarmoeder, heupen, hormonen en immuunsysteem werken op het moment niet optimaal. Dat beïnvloedt het dagelijks leven behoorlijk.

Net als iedereen heb ik goede en slechte dagen. Een goede dag betekent dat ik mijn kinderen zelf kan verzorgen en een klein rondje kan wandelen. Op zulke dagen kook ik ook en werk ik wat. Een slechte dag betekent dat ik vooral veel lig en uit wanhoop maar een columntje schrijf. Daar word ik dan vanzelf weer vrolijk van. Soms trakteer ik mezelf op wat zwaardere pijnbestrijding. Dan kan ik ineens uren staan en zelfs dansen! Op deze manier hoop ik deze winter toch ook nog even op de schaatsen te staan!

Vrouwelijke arbeidsparticipatie


Iedere moeder heeft standaard een jaar zwangerschapsverlof. De eerste paar maanden heet dat Mutterschutz en daarna Elternzeit. De meesten nemen twee jaar op, maar je mag drie jaar. Omdat dan kind twee vaak al in aantocht is en kind drie niet veel later volgt, kunnen vrouwen soms jarenlang uit het arbeidsproces zijn. Deze tijd wordt gedeeltelijk doorbetaald en je werkgever is verplicht je je oude baan na al die jaren terug te geven. Gevolg: werkgevers zijn huiverig een vrouw van begin dertig aan te nemen.

Duitse moeders ontevredener


De ontevredenheid onder moeders is hier naar mijn idee groter dan in Nederland, omdat Duitse vrouwen zich minder gelijkgerechtigd voelen dan in Nederland. De emancipatie is hier nog minder doorgedrongen. Dat merk je ook in de humor. Er zijn zoveel man/vrouwgrappen in Duitsland, die voor Nederlandse begrippen zo ontzettend flauw zijn.

Een vrouw ramt met haar auto de auto van een man. `Hé domme koe, kijk nu wat je doet! Heb je nooit je rijbewijs gehaald?, roept de man woedend. ´Beslist vaker dan jij!` bitst de jongedame terug. 

Om één zo´n mop kan je misschien nog lachen, maar cabaretiers vullen er hele avonden mee.

Gemiddelde werkweek 30 uur


De meeste Duitse vrouwen die ik ken werken dus zo´n dertig uur per week. Scholen beginnen in de regel om 8.00 uur. Soms hebben de kinderen een nulde uur. Dan beginnen ze om 7.15 uur. Het besef dat dit voor jonge kinderen - maar met name pubers - erg ongezond en contraproductief is, dringt hier nog helemaal niet door.



Mannen ook recht op Elternzeit


Sinds een paar jaar hebben echter ook mannen recht op Elternzeit. Steeds meer mannen blijven daarom voor langere tijd thuis met de kinderen. Duitsland heeft één van de laagste geboortecijfers in Europa. Om ouders aan te moedigen meer kinderen te krijgen, is er een ministerie voor familie en dus ook een familieminister.

4 maanden zwangerschapsverlof is kort


Als moeder van twee kinderen, moet ik zeggen dat ik de vier maanden zwangerschapsverlof in Nederland ook wel heel weinig vind. Ik had er niet aan moeten denken mijn baby met drie maanden al naar de opvang te brengen.

Duitse moeders geven langer borstvoeding


Veel moeders in Nederland stoppen met borstvoeding geven, zodra ze weer aan het werk gaan. Dat kan ik me heel goed voorstellen.

Mijn Duitse vriendinnen geven eigenlijk allemaal een jaar borstvoeding. Sommigen nog langer. 

Na hun verlof werken veel vrouwen die ik ken parttime. Meestal dertig uur: zes uur verspreid over vijf dagen.

Kinderopvang en school in Berlijn


Hier in Berlijn zijn er genoeg Kita´s (Kindertagesstätte). Afhankelijk van het aantal uren dat je werkt, breng je je kind alleen ´s ochtends of de hele dag. Het is niet mogelijk de kinderen alleen op dinsdag, donderdag en vrijdag te brengen. De meeste Kita´s gaan rond half acht open. Om vier uur is het vaak wel schluss.

Crèche goedkoper dan in Nederland


De kosten liggen in vergelijking met Nederland veel lager. Het is ook hier inkomensafhankelijk, maar voor een fulltimeplaats voor 45 uur per week betaal je maximaal 400 Euro per maand.

De scholen zijn hier wat vroeger uit dan in Nederland. ´Tussen de middag´ bestaat niet. De kinderen op de basisschool hebben net zo´n rooster als op de middelbare school. Maar dan met wat minder uren. Mijn achtjarige zoon is meestal rond een uur of één uit.

De Hort: BSO


Daarna loopt hij met een stel andere kinderen naar de Hort. Zo heet de naschoolse opvang. Daar krijgen ze een warme maaltijd en worden ze geholpen met het huiswerk. Daarna is er een activiteit of mogen ze gewoon lekker spelen. Om uiterlijk vier uur moeten ze dan worden opgehaald. Bij ons is de Hort in hetzelfde gebouw als de Kita, dus dat is erg praktisch.

Zwemlessen 


De leeftijd waarop kinderen leren zwemmen is heel verschillend. Bij mijn oudste zoon werd het op de Kita aangeboden, maar dat is een uitzondering. Hij was toen vier jaar oud. Zwemlessen zijn heel anders dan in Nederland.

Seepferdchen


Het eerste diploma heet hier `Seepferdchen´ en is niet vergelijkbaar met het Nederlandse A-diploma. De kinderen moeten daarvoor in het water kunnen springen, een baantje van 25 meter kunnen zwemmen en een duikring uit heuphoog water kunnen halen. Dat mag met zwembril. De kinderen zwemmen met zijn allen af. De meesten halen het dan, sommigen ook niet. Tot en met de laatste les miste mijn zoon de kracht (en de techniek!) 25 meter te zwemmen.

Omdat ik zwemmoeder bij de Kita was en ik er dus bijna iedere les bij was, zag ik dat niet alleen mijn zoon, maar ook een paar andere kinderen problemen hadden. Ik heb dat toen aangesproken bij de badmeester, maar hij wuifde al mijn bezwaren weg. Volgens hem waren de kinderen op zo´n afzwemdag zo gemotiveerd, dat hij ze er wel doorheen kon slepen.

Afzwemmen


De ring haalde mijn zoon ploeterend, maar binnen de tijd uit het water. En ook na het in het water springen, verscheen er een lach op zijn gezicht. Maar toen lagen die onafzienbare 25 meters kristalhelder water voor hem. Hij keek een laatste keer naar mij, zette zijn blik op oneindig en begon te zwemmen.

De badmeester zwom een meter voor hem uit, met zijn gezicht naar hem toegedraaid en brulde hem toe:

`Weiter, weiter, weiter Consti! Du schaffst das! Weiter!´ 

Iedere keer dat mijn zoon naar de kant wilde zwemmen, versperde de badmeester hem de weg en schreeuwde opnieuw: `Nicht aufgeben, du schaffst das!` Volkomen uitgeput wisselde mijn zoon zijn schoolslag met een soort van borstcrawl en watertrappelen af, tot hij uiteindelijk daadwerkelijk de overkant bereikte en zich naar adem snakkend aan de rand vastklemde.

Met zijn laatste krachten klom hij verdwaasd uit het water, liep direct op mij toe en zei gedecideerd: `Zo, dít doe ik dus nooit meer!´ Vervolgens kwam de badmeester op ons toegelopen, keek mij triomfantelijk aan, feliciteerde Constantin met zijn behaalde succes en duwde hem zijn zeepaardje in zijn hand.

Kinderfeestjes in Berlijn: OTT


De beste beschrijving van kinderfeestjes in Duitsland is: way-over-the-top. Ik denk wel dat dit typisch is voor het zuidwesten van Berlijn. De afgelopen jaren heb ik onder andere goochelaars, kindvriendelijk bungeejumpen (ja, dat bestaat!), bioscoopbezoeken met de hele klas en limousines voorbij zien komen. Dit gaat echt compleet in tegen mijn calvinistische grondprincipes. Wij hebben Constantin´s laatste verjaardag gewoon met spelletjes in het park gevierd. Helaas heb je hier geen Ranja. Anders had ik dat ook nog meegenomen.

Duitsland versus Nederland


In Duitsland is alles formeler. Een werkgever zal je nooit tutoyeren. De hele maatschappij is veel hiërarchischer ingedeeld. Er is een groot respect voor gezag. Men is eerder geneigd iets te doen, omdat de regels nu eenmaal zo zijn. Mensen worden daarom ontmoedigd zelf te denken.

In internationale onderzoeken van de Verenigde Naties naar geluk blijkt ook altijd dat Duitsers minder gelukkig zijn dan Nederlanders. Volgens mij ligt dat daaraan. Ik vind ook echt dat je dat merkt. Ik denk dan toch al snel: `Lach eens een keertje om jezelf!` Maar natuurlijk heeft dat zwaarmoedige soms ook wel wat. De Matthäuspassion is toch prachtig?

Het heerlijkste vind ik hier echter het klimaat. Je merkt hier duidelijk dat we in een overgangsgebied naar een landklimaat liggen. Warme droge zomers, koude winters met sneeuw en ijs, maar vooral bijna nooit wind en veel minder neerslag. Wat een zegen! In de zomer kun je gewoon bijna iedere avond buiten eten.

Wat Nederland kan leren van Duitsland


In Nederland is weinig plaats voor contemplatie. Ik herinner me nog goed dat ik de eerste keer naar de bioscoop ging met mijn man. `Hoe vond je de film?`, vroeg hij na afloop. `Leuk´, antwoordde ik naar waarheid. `Hoe bedoel je leuk?´ `Nou gewoon: leuk leuk!` Intussen weet ik dat een uitgebreide recensie met goed onderbouwde beschouwingen over hoofd- en bijrolspelers wordt verwacht.

Ook krantenartikelen gaan hier veel dieper op de materie in dan ik in Nederland gewend ben. Graag ook een beetje in poëtische taal. Daarvoor leent het Duits zich overigens uitermate. Voor het eerst begrijp ik het nut van naamvallen. Je kunt je in het Duits echt veel nauwkeuriger uitdrukken dan in het Nederlands.

Integreren in Duitsland


De integratie verliep na de eerste beginnersfoutjes probleemloos na een paar beginnersfoutjes.


  • Zou u uw fiets niet aan het tuinhek willen vastketenen met zo´n vies roestig, nog naar Amsterdamse joints ruikend slot? 
  • Zou u uw auto alleen in de rijrichting kunnen parkeren, net als iedereen? 
  • Zou u nu wel met hakken aan op de fiets stappen?)

Duitsers zijn gek op Nederlanders! Niets zo charmant als een Nederlands accent. Duitsers zijn erg belangstellend en mij wordt altijd gevraagd hoe bepaalde dingen in Nederland gaan. Mijn openheid en directheid werken soms wat bevreemdend. Maar omdat ik ´Ausländerin´ben, wordt het me met liefde vergeven.

Heimwee


Ik heb echt nooit last van heimwee. Berlijn is mijn thuis. En natuurlijk is Nederland erg dichtbij, dat zal ook wel helpen.

Tips voor mensen die willen emigreren


Doen! Met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk is het klimaat overal op aarde beter dan in Nederland. Daarnaast is het leven in een andere cultuur een enorme verrijking. Je leert jezelf en je eigen gewoontes steeds beter te relativeren. Er is geen goed of fout. Er zijn zoveel verschillende manieren om met dagelijkse problemen om te gaan. Zoveel verschillende manieren om ergens een licht op te laten schijnen. Door het leven in een andere cultuur word je daarmee iedere dag weer geconfronteerd. Dat maakt het leven in veel opzichten rijker.

Met mijn columns hoop ik lijntjes (BerLIJNTJES) te trekken tussen mensen. `Herkenning´ en ´openheid´ leiden tot wederzijds begrip en daarom eenheid. Ik geloof in de verbindende kracht van verhalen.'

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Leestip: Lara emigreerde naar Uruguay

emigratie uruguay

In de Margriet van 23-30 januari staat een groot artikel over de emigratie ervaring van Lara. Toen haar man een baan kon krijgen in Uruguay verhuisde het hele gezin van Nederland naar Uruguay.

Inmiddels woont Lara er 5 maanden en kan ze genieten van het zonnige klimaat en de levensstijl. Maar tegelijkertijd mist ze Nederland nog wel.

Erg leuk om te lezen!

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Emigreren: wat vraagt dat van een mens?

emigratie

Gastartikel door Alize Roos van In Between Counselling

Emigreren is een zeer grote verandering.

Voor gewoontedieren die wij mensen zijn, betekent emigreren werk aan de winkel. Het kost tijd en energie om te wennen aan een nieuwe leven waarin alles anders is. De plek waar je woont, je netwerk, werk, taal, je omgeving, de infrastructuur, het weer.

Ook de cultuur verandert door emigreren. Ongeschreven regels zijn opeens niet meer vertrouwd. Hoe goed je het emigreren ook voorbereidt, je moet door een gewenningsproces. Van moed naar twijfel en verwarring en terug, en alle wisselingen daartussen.
Waar je op hoopt als je gaat emigreren, is dat je je uiteindelijk thuis zult gaan voelen. 

Maar zelfs als dat goed lukt, zal in bepaalde situaties merkbaar blijven dat je afkomstig bent uit een ander land. Bijvoorbeeld in stresssituaties. Of als je merkt dat je gedeelde geschiedenis mist met mensen om je heen. Of als je een woord niet kent.

Je wordt nooit als iemand die uit het land zelf komt. Aan de andere kant ben jij door het veranderingsproces ook niet meer degene die je was toen je ging emigreren. Je bent daardoor ook niet meer helemaal thuis in je land van herkomst. De vanzelfsprekendheid is verdwenen.

Door te emigeren bevind je je tussen twee werelden.

Invloeden op emigreren: externe factoren


De ene emigratie is de andere niet. Op het proces zijn veel externe factoren van invloed, zoals:

  • Hoe groot is het cultuurverschil?
  • Wat laat je achter (bv. een leuke baan omdat je emigreert vanwege werk van je partner) 
  • In hoeverre bouw je een eigen leven op in het nieuwe land? 
  • Hoe ver is het land geografisch verwijderd van Nederland. Hoe vaak kun je Nederland bezoeken? 
  • Wat is het perspectief: is het verblijf tijdelijk of permanent? 
  • Staat er een bedrijf/organisatie achter je? 

Persoonlijke factoren bij emigreren


Ook de ene mens is de andere niet. Welke persoonlijke kanten zijn er aan emigreren? Hoe jij het proces oppakt, hangt samen met man/vrouw- en karakterverschillen. Zo zal een vrouw gemiddeld meer behoefte voelen aan nieuwe relaties. Een introvert zal zich minder in het nieuwe leven storten dan een extravert.

Over persoonlijke factoren valt echter méér te zeggen dan dit. Want hoe pak jij, als uniek mens dingen aan? Welke uitdagingen kom je tegen als je gaat emigreren? En welk appel doen die op jou?

  • Zelfvertrouwen om je eigen proces (van vallen en opstaan) aan te gaan
  • Juiste verwachtingen en realiteitszin 
  • Nieuwsgierigheid
  • Initiatief nemenVertrouwen geven
  • Kritisch beoordelingsvermogen 
  • Anders durven zijn
  • Zelfvertrouwen, 
  • 'Fouten’ durven maken 
  • Zelfinzicht
  • Hulp kunnen vragen
  • Uithoudingsvermogen
  • Met mildheid kijken naar wat je bereikt 
  • Open mindedness: je kunnen opstellen voor andere mensen. Tegelijkertijd bij jezelf blijven en keuzevrijheid ervaren bij het bepalen welke gewoonten je overneemt.
  • Dubbele loyaliteit

Deze persoonlijke factoren bepalen in belangrijke mate het slagen van een emigratie. Het goede nieuws is dat dit ook factoren zijn waaraan je kunt werken. En waar je invloed op hebt. Aandacht hiervoor loont dus de moeite!

In Between Counselling 


Als je je verstrikt voelt in allerlei emigratieperikelen, is je eigen situatie van een afstandje bekijken moeilijk. Iemand met kennis van zaken kan dan van grote toegevoegde waarde zijn.

In Between Counselling is erin gespecialiseerd om samen met mensen die tussen twee landen leven de persoonlijke factoren in kaart te brengen. Inzicht in deze factoren levert begrip op voor jezelf en biedt jou de mogelijkheden om er beter mee om te gaan.

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post

Emigreren naar Zweden


zweden
Het kriebelde bij Jojanneke van jongsaf aan om de wereld buiten Nederland te verkennen. Dankzij haar ouders kreeg ze daarvoor veel kansen:

  • Jojanneke studeerde in Frankrijk en Schotland. 
  • Ze werkte als camp counselor in de USA 
  • Ze werkte als resident rep voor een Engelse reisorganisatie op de Malediven
  • Ze werkte als domestic manager voor een Arabische sheik in Saudi Arabië en Japan
  • Ze ging naar school in Spanje

Het is dan ook niet verwonderlijk dat ze inmiddels met haar gezin in Zweden woont! Dat gezin bestaat uit Marco, een stoere blonde Noord-Hollander, en hun zevenjarige zoontje Mik.

In 2012  ging Jojanneke naar de huisarts omdat ze last had van haar rechterborst. Al snel werd duidelijk dat ze borstkanker had. Een tweezijdige borstamputatie en chemo volgden. Inmiddels is Jojanneke twee jaar verder. 'Stralen, dankbaar en gezond. En living our dream in Zweden,' zoals ze zelf zegt.

Door de kanker realiseerde ze zich, nog meer dan voorheen, dat ze van élke dag wil genieten. In 2014 emigreerde het hele gezin naar Zweden.

Dit is het verhaal van hun emigratie naar Zweden.

De keuze voor emigreren naar Zweden


Mijn ouders gingen vroeger vaak met mijn zes jaar oudere zus en mij op vakantie in Scandinavië. Van hut naar hut in Noorwegen. Stuga’s gehuurd, in Zuid-Zweden, en op zoek naar Pipi Langkous.

Gelukkig trof ik in Marco een kerel die van reizen houdt, en die zich ook niet een Nederlander voelt, maar een wereldburger. We wilden geen van beiden in hetzelfde leven blijven hangen in Nederland. We wilden uitdaging, ontdekken, samen iets nieuws opbouwen, in het diepe gegooid worden. Na wat omzwervingen via Noord-Spanje en Nieuw-Zeeland kwamen we uit op Zweden.

Natuurlijk zijn we ook een keer naar de Emigratiebeurs in Houten geweest. We namen zelfs wat folders van Jämtland mee. Maar eenmaal thuis vonden we dat toch wel wat té noordelijk. Totdat we er in een zomer naartoe reden.

emigreren naar Zweden
Het roze deel is Jämtland
Verliefd op Jämtland


We maakten een rondreis met de auto van Trondheim via de Lofoten naar Kiruna. Vervolgens zakten we naar beneden en reden Jämtland binnen. En toen waren we verliefd. De natuur, de ruimte, de wijdsheid, de geur, de luchten.

Met wat zoeken, en pro’s en cons afwegen, zijn we toen op dit plekje uitgekomen. Want ze hebben hier een goede school, en een appartement dat precies biedt wat we nodig hebben. Je bent snel in de stad, en even snel bij fantastische ski- en wandelgebieden.

Onze Zweedse woonomgeving


Op 1 augustus 2014 emigreerden we dus naar Rödön. Dat is een piepkleine, maar ook pittoreske vlek in Jämtland. Het ligt op ongeveer 15 km van Östersund en op 80 km van Åre. Rödön ligt op een schiereiland in het Storsjön.

Ik denk dat hier al met al zo’n 80 mensen wonen. Er is een kerk, twee plekken voor kinderopvang en een basisschool. Wij wonen in een huurappartement vlakbij de school. Nou woon je hier al gauw dichtbij de school, maar wij wonen écht heel dichtbij. Mik hoeft ‘s morgens nog geen minuut te lopen of hij staat binnen.

emigratie Zweden
De complete familie op de dag voor vertrek naar Rödön in een leeg huis in Amstelveen.

Eerst huren!


We kozen er bewust voor om eerst te huren. Want wij denken dat je pas kunt voelen en ruiken waar je je huis wilt kopen als je er een tijdje woont. Dan ken je mensen in de buurt, dan weet je de ins en outs, de do’s en don’ts. Ons appartement is klein, maar heel knus. En de locatie is ideaal.


Overgang Nederland - Zweden


Ik vond de overgang van Nederland naar Zweden spannend en leuk! We waren al zo lang met alle voorbereidingen bezig, en in die periode een paar heen en weer gereisd. Daardoor voelde het al  heel vertrouwd. Maar toen we op 1 augustus voor de eerste keer ons appartement binnenstapten, voelde het wel heel echt!

Tijdens onze voorbereidingen op de emigratie naar Zweden hoorden we voortdurend: 'Zweden zijn wel heel gesloten hoor,' en: 'Het duurt heel lang voordat iemand je uitnodigt!'

Maar we komen geregeld bij verschillende Zweedse kennissen over de vloer. En mensen komen ook bij ons.

Overigens kan ik alleen spreken voor het kleine stukje van Zweden dat we nu net leren kennen. Zweden is 9 x zo groot als Nederland en er wonen hier maar 9 miljoen mensen. Een groot deel van de bevolking woont in de grote steden in het zuiden.

We ervaren dat het leven hier een stuk relaxter is. Het gaat minder om de efficiency, en meer om het leven. Eigenlijk kan ik nu al wel zeggen dat ik me hier thuis voel.

emigreren naar Zweden
Hier zie je Mik bij het Storsjön. Dit plekje ligt op 10 minuten lopen van ons appartement. Toen we hier net waren in augustus hebben we vaak bij het meer vuurtjes gemaakt om brood te bakken (pinbröd heet dat hier) en worstjes te roosteren.

Het leven als vrouw en moeder in Zweden


Vrouwenrechten worden in Zweden misschien wel het meest gerespecteerd van de hele wereld. Sinds 2006 is er zelfs een vrouwenpartij in het Zweeds parlement, het Feministisch Initiatief. Veel praktische zaken heeft men hier goed op orde: ouderschapsverlof is evenredig verdeeld tussen papa’s en mama’s. Je ziet, ook hier in Jämtland, heel regelmatig papa’s op straat met de barnenwagen. Terwijl mama werkt, zijn zij met het kind thuis.

Overigens is het nog steeds zo dat er, zowel op nationaal niveau als op lokaal niveau in Jamtland, meer mannen in topposities in het bedrijfsleven zitten dan vrouwen. Dus er is nog voldoende om voor te strijden door het Feministisch Initiatief.

Moederen in Zweden


In mijn eerste 3 maanden hier ervaar ik het moederen niet heel anders dan in Nederland. Vooral in de eerste periode vinden wij het belangrijk om er extra veel te zijn voor Mik, zodat hij echt helemaal zijn draai vindt. En dat lijkt goed te lukken. Mik gaat graag naar school en heeft vrienden. En zijn eerste verjaardagsfeest was een succes. Ook hier klets ik op school met de moeders, en met de juf. Ik kan nog lang niet alles precies zeggen wat ik wil, maar dat komt wel.

Ouderparticipatie op school is niet nodig in Zweden!


Een verschil met Nederlandse scholen is dat ze hier geen extra hulp van ouders nodig hebben voor evenementen. In Nederland moest ik steeds vaker helpen op Miks school tijdens sportdagen, Sinterklaasfeesten ec. Hier hoeft dat allemaal niet omdat ze voldoende onderwijs- en ondersteunend personeel op school hebben.

Zwemles in Zweden: niet de norm


Gelukkig heeft Mik vlak voordat we hierheen gingen zijn zwemdiploma’s gehaald. Want hier is het zeker niet standaard om naar zwemles te gaan. Er worden hier in de Kommun in de zomervakantie wel zwemcursussen georganiseerd. Maar niet iedereen gaat daar heen

Er zitten in Miks klas (7 en 8 jarigen) kinderen die niet of nauwelijks kunnen zwemmen. We gaan zoveel mogelijk naar het grote zwembad in Östersund. Daar worden wel zwemlessen gegeven. Maar dat is meestal (althans, als wij er zijn) voor oudere kinderen.

Geen zwemdiploma's maar speldjes


Men haalt hier ook geen diploma’s maar speldjes voor iedere speciale verrichting. Dus als we Mik de vlinderslag  leren en hij kan het goed, dan vragen we een badmeester om even te kijken hoe het gaat. En als de badmeester tevreden is, dan krijgt Mik het vlinderslag speldje!

Kinderfeestjes in Zweden

Met Zweedse kinderfeestjes hebben we nog niet veel ervaring. Behalve met het eigen kinderfeestje. Er worden hier ook wel ‘kinderfeest pakketten’ aangeboden door de diverse attracties in Östersund. Dan ga je met de hele groep naar een speelparadijs of naar het puzzelhuis.

Wij hebben ervoor gekozen om Miks feestje thuis te doen. Als je de hele klas uitnodigt, mag je de uitnodigingen in de klas op school uitdelen. Als je niet iedereen uitnodigt, moet je een andere manier verzinnen. Mik heeft zijn hele klas (alle 7!) uitgenodigd. En ze waren er ook allemaal.

We hebben eerst natuurlijk gezongen en taart gegeten. Daarna deden we een speurtocht met allemaal opdrachten onderweg. Hoe leg je in goed Zweeds uit wat spijkerpoepen is? En de zelf gebakken pepernoten waren een grote hit! Na de speurtocht hebben we nog een film gekeken en een worstenbroodje gegeten en toen was het feest alweer klaar. Heel benieuwd hoe het is als Mik naar andere verjaarsfeestjes gaat.


Een dag uit mijn leven in Zweden


Eén van de belangrijkste redenen om te emigreren naar Zweden is dat we geen standaard dagen meer wilden. Maar eerlijk is eerlijk, er zit natuurlijk wel enige regelmaat ook in de dagen hier.


  • Op schooldagen, gaat de wekker om 6.50. Voor Mik (die zit in jaar 1) gelden dit jaar de volgende tijden: ma t/m do 08.00 - 14.10 en vrij 08.00 - 11.40. 
  • Even douchen, en dan maak ik het ontbijt klaar. 
  • Rond 7.15 zitten we aan het ontbijt. Uit ons raam zien we dan al mensen naar school gaan. De meeste juffen en meesters zijn er al rond een uur of 7. En op de dagopvang die naast ons zit, begint men nog vroeger.
  • Om 5 voor 8 is het schoenen aan, jas aan, tas mee en naar school. Meestal brengt 1één van ons Mik naar school. Soms wil Mik zelf gaan. Het is maar een minuutje lopen. Vaak sta ik nog even te kletsen op school, en om iets over achten ben ik dan weer thuis. 
  • 14.10 Haal ik Mik van school. Net als vroeger bij mij thuis drinken we dan eerst iets en kletsen over wat er die dag op school allemaal gebeurt is.
  • Afhankelijk van het weer, gaan we daarna meestal wel even naar buiten. Of binnen lezen. Soms ook even op de iPad, knutselen of met de nieuwe verjaarscadeaus spelen. 
zweden emigreren
Miks school in Zweden

Dinsdag, donderdag en vrijdag: Zweedse talencursus



Op dinsdag, donderdag en vrijdag gaan Marco en ik naar SFI. Dat is de Zweedse talencursus die alle nieuwe inwoners van Zweden gratis kunnen volgen. Voor vluchtelingen en asielzoekers ligt het anders dan voor luxe verhuizers, zoals wij. Voor ons is het een vrije keuze om deze cursus te doen. Voor de andere categorieën telt dat ze de cursus moeten doen om in aanmerking te blijven komen voor financiële steun en uiteindelijk een visum.

Maandag en woensdag: bedrijf opzetten



Op maandagen en woensdagen werken Marco en ik thuis aan de opzet van ons bedrijf, Hamperium Photography & Communication. Website, administratie opzetten, marketing uitwerken, afspraken met klanten etc.

Op vrijdags doen we de wekelijkse boodschappen in Östersund. Soms heb ik meetings waar ik in de middag nog naar toe moet. Dan is het heerlijk dat Marco samen met Mik thuis is.

Kinderopvang oftewel fritis


Tot nu toe gaat Mik nog niet naar de opvang. Die noemen ze hier fritis. Dat komt van fritidshem. Het leek ons verstandig om de eerste maanden Mik de kans te geven om na school lekker thuis te relaxen, en even op adem te komen. Nu Miks Zweeds steeds beter wordt en hij meer vrienden heeft, is de tijd gekomen voor Mik om naar de fritis te gaan. Vanaf volgende week gaat hij op dinsdag en donderdag na schooltijd naar de opvang.

Opvang geregeld via de Kommun


Opvang wordt hier via de Kommun geregeld. De Kommun is zoiets als de gemeente. Voor alle kinderen die naar de grundskola (basisschool) gaan is er in principe een plek op de opvang dichtbij school. Er zijn geen wachtlijsten. Wel moet je een hoop formulieren invullen bij het aanmelden. Ze zijn hier gek op administratie! We hebben voor Mik alle formulieren ingevuld in de herfstvakantie (dat was vorige week). En Miks eerste dag op de opvang is 11 november. Dus zo’n aanmelding kan heel snel gaan.

Op de fritis kunnen kinderen vanaf 7 uur ‘s morgens terecht. Dan wordt er eerst ontbeten met pap, muesli en een broodje. Meestal staat er ook rauwkost op tafel om van te snoepen. En nu het ‘s morgens nog best donker is als we naar school gaan, zijn er zelfs kaarsjes aan op de fritis. Deze fritis zit in hetzelfde schoolgebouw als waar Miks klas is. Op deze foto zie je de school (en Mik). De fritis heeft een grote huiskamer links van de ingang.


Vrouwelijke arbeidsparticipatie in Zweden


Er is niet echt een rode draad.  Op school merk ik dat er zowel fulltime gemoederd wordt, er zijn moeders die een studie opgepakt hebben en er zijn moeders die parttime werken.

Ik kan me indenken dat in grote steden als Stockholm en Malmö dit enigszins anders ligt. Het prijspeil ligt daar een stuk hoger, waardoor twee fulltime inkomens hard nodig zijn. Een eigen bedrijf is voor mij ideaal. Zoveel mogelijk moederen, en daarnaast een succes maken van onze eigen onderneming. En omdat we vanuit huis werken, moet dat volgens mij goed kunnen.

Als je de verhalen mag geloven dan respecteert men hier de status van moeder meer dan in Nederland. Men lijkt over het algemeen flexibeler om te gaan met de onverwachte gebeurtenissen waar je als moeder soms voor komt te staan.

Solliciteren in Zweden


Solliciteren in Zweden is een verhaal apart. Waar ik in Nederland gewend was dat ik met een paar online sollicitaties en opvolgende telefoontjes een gesprek of vier geregeld had, is dat hier andere koek. Als je hier solliciteert, is het de bedoeling dat je het bedrijf waar je wilt werken continu in de peiling houdt. Contact opneemt, liefst ook nog langs gaat. En dan nog een keer opbelt om te vragen hoe het is. Ik moet daar nog erg aan wennen. We concentreren ons nu op het opzetten van ons eigen bedrijf. En wat we daarnaast aan extra klussen/jobs kunnen oppikken is mooi meegenomen.

Nederland en Zweden: een vergelijking


Wat me in Zweden aanspreekt is de ruimte en de rust. En niet te vergeten de relaxte sfeer. En de natuur. Met alle ruimte die men hier heeft, laat men de natuur de natuur zijn. En er wordt niet zoveel gereguleerd omdat het gewoon niet nodig is. De natuur, de manier van leven, het feit dat we hier helemaal opnieuw beginnen. Dat maakt dat ik me hier thuis voel.

Begrijp me goed: Nederland vind ik ook een heel mooi land. En een heleboel dingen zijn er heel goed geregeld. Wij konden vanuit een luxe positie de keuze maken om naar een land te verhuizen met meer ruimte, met een onderwijssysteem waarin Mik zich lekkerder voelt (kleine school, kleine klas, veel buiten etc).

 De efficiency en de klantgerichtheid die ik vaak in Nederland heb ervaren, is in dit deel van Zweden nog wel een een ver van hun bed show. Als ik dan toch iets zou moeten noemen wat we hier zouden kunnen introduceren dan is het dat wel.

Geen massa’s papieren facturen en deelbetalingen voorstellen voor bedragen van omgerekend 39 euro. Geen 24 formulieren invullen en terugsturen per reguliere post voor het aanmelden voor de kinderopvang.

Maar de Nederlandse Belastingdienst kan weer wat leren van de Zweden. Geen 100.000 verschillende aanslagen, miljoenen regeltjes in je aangifte en noem maar op. Recht toe recht aan.

Integreren in Zweden is makkelijk


Ik vind integreren in Zweden makkelijk. Het scheelt natuurlijk dat Mik hier naar school gaat, want daar komt zo ongeveer heel Rödön bij elkaar. Dus daar leer je vanzelf mensen kennen. En we gaan ook naar de lokale sportclub. Elke donderdagavond hebben die een kinderactiviteit, van voetbal tot bowlen, van atletiek tot orienteering. Soms doen ouders ook mee en andere keren zijn we gewoon publiek.

En ik ga sinds kort naar de gympa. Een heftig soort van aerobic hier. Mensenlief, da’s pittig hoor! Goed voor mijn Zweeds en dus ook voor het integreren. En we hebben hier vlakbij ook een lokaal ‘cafeetje’. Een mevrouw heeft haar schuur omgebouwd tot B&B en daarbij een klein cafeetje met de meest heerlijke baksels. Elke weekend is ze open van 13.00-16.00 en daar lopen we regelmatig even heen.

Heimwee


Ik heb helemaal geen last van heimwee. We genieten. Dankzij internet kunnen we makkelijk contact houden met alle familie en vrienden die niet dichtbij wonen. Ik ben heel benieuwd hoe het zal gaan als Miks beste (Nederlandse) vriend deze zomer op bezoek komt. De mannen hebben regelmatig skype contact, maar je merkt toch dat de werelden uit elkaar gaan lopen. Niels kan zich (nog) geen voorstelling maken van hoe het precies hier gaat. En Mik maakt hier zoveel nieuwe dingen mee.

Tips voor mensen die willen emigreren


Iedereen heeft zijn eigen redenen om te emigreren.

  1. Ga je samen emigreren? Praat dan veel over wat je/jullie willen gaan doen. En hoe jullie het willen gaan doen.
  2. Zorg dat je op dezelfde golflengte blijft. Ik ben bijvoorbeeld nogal een regelaar en wil dingen snel gedaan hebben. Als ik iets vraag, dan wil ik het liefst dat ik direct antwoord krijg of dat het direct gedaan wordt. Dat kan nog wel eens wrevel opleveren als wederhelft even iets meer tijd nodig heeft om mee te gaan in mijn sneltreinvaart. 
  3. Verdiep je in je nieuwe land, 
  4. Leer de taal, 
  5. Ga er op bezoek in verschillende jaargetijden.
  6. Stort je in het nieuwe avontuur. Go out and explore. Als je eenmaal in je nieuwe thuisland bent aangekomen, ga dan naar buiten, ga ontdekken. Praat met mensen. 

Vond je dit een leuke post? Neem dan een gratis abonnement op Expat Mama's!

Enter your email address:


Delivered by FeedBurner
View Post
Previous PostOlder Posts Home